Ultreia!

Rit: 50 km     Totaal: 2378 km

Ik ben vandaag om 13.10u aangekomen aan de kathedraal van Santiago de Compostela! (Whoopwhoop 😀). Ik had mezelf daarvoor 5 weken de tijd gegeven. En zie, na exact 5 weken zal ik weer voet zetten op Belgische bodem! Donderdag om 15u neem ik hier het vliegtuig terug naar huis. Zonder spijt. Het is méér dan goed geweest!

Ultreia! Et suseia!

Rit: 52 km     Totaal: 2329 km

Ik slaap vannacht in Arzua. Morgen fiets ik naar Santiago de Compostela, nog een 40-tal kilometer 😀!

Ik slaap weer heel onrustig, word vroeg gewekt door de vertrekkende stappers (vanaf 6u 😢) en sta op met een schorre keel! Heb ik gisteren wellicht een verkoudheid opgelopen in de koude en vochtige afdaling 😭. Ik krijg mezelf moeilijk op gang en mijn benen recupereren niet meer al te best! En de rit van vandaag kent geen genade: het is 12 kilometer klimmen vanaf de eerste meter en de lastigste kilometer komt eerst! Met niet-opgewarmde benen is dat meteen alle hens aan dek! En de rest van de dag is onafgebroken klimmen en dalen. De cadeaus worden hier echt aan de eindstreep uitgedeeld 😂.

Maar waar zijn de pelgrims? Hier zijn de pelgrims! Pier vertelde me dat het behalen van een Compostela (officieel getuigschrift van de Camino) heel keurig staat op een Spaans CV. Daarvoor moet je de laatste 100 km stappen of 200 km fietsen. In Portomarin stappen daarom de meeste Spaanse pelgrims in de Camino. Het is ongelofelijk! De hele dag fiets ik voorbij een onafgebroken stoet aan stappende pelgrims 😀. Het is hier drummen!

Ik amuseer mij vandaag met het observeren van alle types stappende pelgrims. Ik heb van mijn hele weg nog niet zo’n variatie bij elkaar gezien: bruine benen (de meeste Spanjaarden sowieso), witte benen, rode benen 😀, strompelaars, wandelaars, stevige stappers, achteruitlopend (!), met 1 stok, met 2 stokken, zonder steun, met goedgevulde rugzak (in alle soorten en maten en bevestiging aan de rug), met dagrugzakje, zonder bagage, alleen, per twee, in groep, met muziek, al gsm’end, de olijkerd die naar iedereen die passeert zwaait en lacht, met hond (!), koppel met buggy, met kind in draagzak hangend aan rugzak, hand in hand, luidop lezend van een tablet (!), gezin met kind op step, in alle formaten: van atletisch tot bijzonder zwaar met enorme billen, met elk denkbaar soort hoofddeksel, met variatie aan schoeisel: sandalen, sportschoenen, bergschoenen en één op blote voeten (echt waar, hij liep met van die kleine pasjes en keek de hele tijd naar de grond waar hij zijn voeten zette)! En dit allemaal in een mix van jong tot oud,…

Verschillende keren zie ik vandaag pelgrims op mountainbikes op het pad van de stappers. Nochtans ligt de rijweg er gewoon naast!? Eén keer zie ik een Spaanse pelgrim met mountainbike op een plaats, zo genadeloos steil, dat hij zijn bepakte fiets met alle moeite van de wereld naar boven loopt te sleuren. Ik kan het echt niet blauw blauw laten en vraag hem om bij mij te komen fietsen. Ook steil, maar haalbaar peddelend. Maar hij reageert zo verontwaardigd dat ik maar in mijn eentje verder peddel. Toch eens navragen morgen in Compostela hoe mountainbikers zich verhouden tot de Camino!

Fietsen door Galicië is geweldig mooi. Het landschap is wonderlijk maar genadeloos golvend! Het heeft iets van Bretagne, ook iets van Wales. Die Keltische roots vind je daar ook. Al heel mijn weg vind ik het erg dat je landschappen niet kunt vangen in het kadertje van een foto, het kadertje is altijd te klein. Spijtig.

Morgen fiets ik mijn laatste kilometers op de Camino en donderdag vlieg ik terug naar huis. Spijtig, maar ook weer niet. Het leven van een pelgrim is bijzonder eenvoudig en daarom zo wonderlijk. Je hoeft enkel maar te fietsen (of te stappen) en verder niets. Je hebt zo goed als geen aardse lasten aan je hoofd. Het weinige waar je je zorgen over maakt is een beetje eten voor onderweg en een slaapplaats voor de nacht. De weg staat je ook nooit tegen. ’s Morgens ga je op pad en er is nooit een waarom. Het pad is er om gelopen te worden. Punt. Je bent buiten de werkelijkheid en buiten de tijd. En soms is het lastig en soms gaat het vanzelf, maar dat maakt niet boos of blij, je neemt het zoals het is. En in die vrijgekomen ruimte zijn alle zintuigen zowel naar buiten als naar binnen gericht. Ik heb alle tijd, alle ervaringen en alle ontmoetingen beleefd als één lange meditatie. En die mag ik nu meenemen naar mijn ander leven!

Ultreia! Et suseia!

Rit: 68 km     Totaal: 2277 km

Cebreiro is een middeleeuws aandoend dorpje dat geheel ten dienste staat van pelgrims maar ook erg toeristisch is omwille van de sfeer. Alle gebouwen herbergen bedden, souvenirwinkels, bars of restaurants. En een kerk waar ik een grote kaars brand. Meer is er niet. Maar het uitzicht is fan-tas-tisch! Werkelijk adembenemend! Ik kom er aan op het heetst van de dag en het licht is veel te hard om foto’s te maken. Veel mooier wordt het als ik in het zachte ochtendlicht wat kan fotograferen.

Helaas, als ik ’s morgens met mijn camera buiten kom is het weer compleet omgeslagen. De bergtop waarop we zitten hangt volledig in een wolk: het is koud, vochtig en zeer mistig! Geen foto’s dus 😢. En voor het eerst sinds het begin van mijn tocht moet ik met regenjas fietsen. Van Cebreiro (1300 meter hoog) is het eerst nog wat golvend dalen en klimmen, maar dan is het over ongeveer 40 kilometer terug dalen naar 440 meter. Dat betekent de hele berg terug naar beneden! Maar met deze mist en met het natte wegdek, doe ik heel voorzichtig. Sinds ik vorig jaar onderuit werd gefietst en een breukje opliep in een ruggenwervel ben ik geen held meer (zo ik dat al was). Ik steek zelfs mijn achterlicht aan, je weet maar nooit! 😂

Door de koude en de vochtigheid kom ik helemaal verkleumd aan de voet van de berg. Onderweg heb ik wel het fantastische moment beleefd als je uit de wolk fietst, die rond de bergtop hangt, en ineens de hele vallei voor je uit ziet! En ook heb ik de hele bergaf de synthese van mijn Camino in mijzelf toegelaten. Een bijzonder deugddoend moment!

Beneden de berg heb ik wel 2 warme chocolademelk nodig om de kou uit mijn lijf te jagen.

Vanaf nu is het fietsen in Galicië. Alles oogt hier een tikje ruwer: het weer alvast, maar ook de natuur, de huizen op het platteland, zelfs het Spaans klinkt niet als Spaans. Mijn infoboekje weet dat het nog een overblijfsel van het Keltisch is.

Maar de rest van de rit naar Portomarin gaat echt moeizaam. De zware rit van gisteren hangt in mijn benen. Ik denk dat ik de wieleruitdrukking ‘Mijn benen liepen vol!’ aan den lijve heb ondervonden. Het is alweer een rit van klimmen en dalen, het houdt hier nooit op! Ik val (alweer) doodmoe op bed!

Rit: 54 km     Totaal: 2209 km

Vandaag is op papier een héél zware dag met een klim naar 1300 meter, Ponferrada ligt op 540 meter. En het wordt mij nog zwaarder gemaakt dan gepland!

Maar de dag begint heel positief. Ik navigeer uit Ponferrada maar vind niet meteen de Camino. Op goed geluk rijd ik dan maar wat verder, stopt er naast mij een auto precies in het midden van de 2-vaksbaan en hij houdt daarmee alle verkeer in de 2 richtingen tegen, om mij duidelijk te maken dat ik een afslag gemist heb, terug moet en op het ronde punt naar rechts moet! Geweldig! Dankzij die hulp rijd ik tenminste maar een paar honderd meter fout en kom ik vlotjes op het goede spoor.

Bij het eerste onooglijke plaatsje voorbij Ponferrada word ik bijna van mijn fiets geschreeuwd. Ik schrik me een bult! Een oudere dame, aan de ingang van het kerkje schreeuwt naar me dat ik bij haar een stempel kan komen halen. Goed idee, denk ik, fietsende pelgrims worden aangemaand om de laatste 200 kilometer twee stempels per dag te verzamelen. Tot nu lukte dat meestal, maar toch ook weer niet altijd. Op deze manier wordt twee stempels halen een eitje! Met een geweldige klap krijg ik mijn eerste stempel van de dag! Maar er staat ook een mandje dat smeekt om een kleine donatie. Gedwee doe ik een bescheiden gift 😀. Ik ruik hier een lichte vorm van commercie! Maar er ligt ook een (officieus) pelgrimslogboek dat ik even gedwee invul maar zo kan ik wel zien dat er een Braziliaan én een Koreaan vóór mij op de Camino zitten! Geweldig toch!

Een 5-tal kilometer later, in het volgende onooglijk plaatsje, zelfde tafereel: oudere dame aan de ingang van haar parochiekerk schreeuwt mij naar haar stempel en vooral: naar haar mandje! Ik besluit dat ik op mijn traditionele manier ook wel aan twee stempels kom, zwaai naar de dame en laat mij voor de rest van de dag niet meer strikken in deze toch wel licht bedenkelijke praktijk 😏! (Henk heeft zich trouwens door de beide dames laten paaien! En dat voor een Nederlander 😂!)

Een paar kilometer vóór Villafranca haal ik Jan in, een fietsende Duitser van 18 jaar uit Dortmund, die op de Camino zit sinds Burgos. We fietsten gisteren samen de berg af na Cruz de Ferro. Hij maakte voor mij een foto tijdens een haarspeldbocht (als je op de foto een oranje stipje ontwaart dan zie je mijn eerste Camino-actiefoto!) We fietsen samen naar Villafranca, lopen daar Henk tegen het lijf en gaan met z’n drieën koffie drinken. Het is stilte voor de storm, het venijn van deze rit zit in de staart! We spreken af om niet samen te fietsen, da’s sowieso niet gemakkelijk en het wordt zwaar klimmen, dus dan zeker niet. Henk gaat als eerste, ik als laatste. De afspraak is: wie eerst boven is boekt kamers. Het is hier zo druk op de Camino dat een slaapplaats niet evident is.

Ter hoogte van Las Herrerias (680 m), de echte klim is nog steeds niet begonnen, is er een splitsing in de weg. Ik denk dat het rechtdoor is maar 2 oude Spanjaarden die vlak naast de splitsing op een bankje zitten, roepen mij terug. Ik ben fout, ik moet links. Ik kan het niet geloven want mijn routeboekje vermeldt hier niet naar links. Maar beide oudjes houden voet bij stuk, de Camino gaat links naar beneden. Enfin, ik besluit dat zij het wel zullen weten en neem de afslag! En ik zit wel degelijk op de Camino, ik kan zo de gele pijlen volgen. Wat ik enkele kilometers later echter vermoed, en ’s avonds met Henk en Jan bewaarheid wordt: de fietsroute die ik moest volgen voorziet een omweg om in Cebreiro te komen die langer is in afstand maar iets geleidelijker klimt (maar nog altijd héél steil). Ik zit op de Camino die de pelgrims (te voet) door de vallei stuurt en dan de berg ertegenover in haarspeldbochten naar boven. Stijgingspercentages: 10%, 11%, 12%, mijn gps meet één keer tot 13%! Het is ondertussen op het heetst van de dag en nergens schaduw! Ik kan niet beschrijven hoe lastig deze helling naar boven was, ik heb op mijn pedalen geduwd tot mijn benen kraakten, aan mijn stuur getrokken tot het pijn deed in mijn rug, stukken te voet gedaan en om de haverklap gestopt om te drinken en het zweet weg te vegen. Loodzwaar!!! En dan is bovenkomen het mooiste wat er is! Jan en Henk blijken nog niet zoveel langer vóór mij aangekomen en hadden naar verluidt ook een erg lastige rit. In cijfers: zij deden 5 kilometer langer om het hoogteverschil van 620 meter te overbruggen.

Rit: 60 km     Totaal: 2155 km

De grootste boosdoener van mijn Camino is de grafische voorstelling van de weg in het routeboekje! Alle beklimmingen staan erop afgebeeld als levensgrote, oninneembare vestingen (zie foto’s). Dat was zo met de Pyreneeënrit en vandaag ook weer met de rit naar Cruz de Ferro. Het is dan ook weer met een klein hartje dat ik aan de tocht begin!

Tussen mij en Compostela ligt als enige hindernis nog een hooggebergte, te vergelijken met de Pyreneeën. En vandaag gaat meteen over het hoogste punt van de hele Camino. Op papier ziet de rit er onwaarschijnlijk moeilijk uit, in werkelijkheid is het klimmen in schuifjes tot 10 kilometer vóór de top op 1509 m hoogte. Vanaf dan is het onafgebroken klimmen, waarvan de laatste 2 kilometer loodzwaar (tussen 9 en 10%)!

Cruz de Ferro is een ijzeren kruis op een hoge houten paal en symboliseert het hoogste punt van de Camino. Hier leggen pelgrims al eeuwenlang symbolisch een deel van hun last af: een van huis meegedragen steen. De hoop stenen aan de voet van het kruis is enorm. Op sommige staan namen en boodschappen gegrift. Ook ik heb mijn steentje van thuis mee en kijk echt uit naar dit moment. Maar het wordt een beetje een afknapper. Deze plaats is ook een toeristische attractie en wordt meer beleefd als een bezienswaardigheid dan als een plek van inkeer. Ik kom boven, samen met andere pelgrims (te voet en met de fiets), dagjestoeristen, scholieren op schoolreis, een theatergezelschap, motards,… En met z’n allen is het een plekje zoeken op de stenenhoop voor de obligate foto (ik ook dus 😢). Eén Spaanse pelgrim op een mountainbike komt aangefietst en rijdt in één beweging tot boven op de berg stenen! Ik hoop tevergeefs op een sereen moment om mij bewust te kunnen worden van de miljoenen pelgrims die in de voorbije eeuwen hun moment van verdriet hier achterlieten, maar dat komt er niet.

De weg naar Ponferrada is nu nog slechts één lange en steile afdaling. Het is zó steil dat ik even schrik heb dat ik de controle over mijn fiets verlies. Er zit niets anders op dan de afdaling met dichtgeknepen remmen (en billen) af te leggen! En dat is jammer want het uitzicht is magistraal! Ik heb alleen oog voor de bochten en het slechte asfalt. Ik hoop dat ik nog wat remblokjes overhoud! Als ik beneden ben sta ik strak van de zenuwen, zoveel inspanning vroeg deze afdaling. Ik voel me nu meer uitgeput dan na de beklimming. Voor het eerst geniet ik niet van een ritje bergaf!

Rit: 72 km     Totaal: 2094 km

Vandaag is niet meer of minder een overgangsrit. Morgen moet ik de hoogste klim doen van deze Camino: de klim naar Cruz de Ferro (1504 m) en ik wil het liefste zo dicht mogelijk bij de voet overnachten om er meteen in de ochtend aan te beginnen!

Het is dus fietsen naar Astorga. De Camino gaat richting León en westwaarts gezien is dat een kleine omweg. Maar ik zit vandaag helemaal niet lekker op de fiets! Ik heb geen goede benen (blij dat ik deze wieleruitdrukking ook eens kan gebruiken 😀), ik neem aan dat het slechte slapen en de vermoeidheid hun tol eisen. Ik kies daarom voor de minste kilometers en blijf weg uit León. Ik heb Hilde beloofd om de grote steden hier in het noorden van Spanje nog eens samen met haar te herdoen, maar dan in toeristenmodus. León komt nog wel!

Mijn routeboekje voorziet een korter alternatief, onder León door en dat is goed bedacht, het is een rit zonder obstakels (lees: moeilijke hellingen). Maar het is ook een bijzonder onaantrekkelijke tocht door een heel afgelegen en troosteloos stukje Spanje. Voor de eerste keer word ik niet vrolijk van het uitzicht.

Als Henk en ik uit dezelfde plaats vertrekken laat hij me altijd voorgaan. We fietsen nooit samen en hij fietst (nog) langzamer dan ik. Maar als ik het dorpje Mozondiga kom uitgefietst na mijn middagpauze, komt Henk uit een héél andere richting aan! Dit keer had hij zich van weg vergist 😀. En voor één keer rijden we samen zonder meer de kortste weg naar Astorga.

Rit: 110 km     Totaal: 2022 km

Sinds Saint-Jean-Pied-de-Port fiets ik op de Camino Francés, de meest gelopen Camino in Spanje. Dat is er ook aan te zien. In Frankrijk ben ik slechts een handvol pelgrims tegengekomen. Hier fiets ik ze met tientallen voorbij. En dan nog spreekt men blijkbaar van een rustige periode. Op hoogdagen worden soms tot 750 pelgrims geteld per traject!

De Camino is cultureel erfgoed. Alles hier ademt de Camino. Om te beginnen is de weg voor de stappende pelgrims bijzonder goed bewegwijzerd. Waar ik in Frankrijk pelgrims met de meest uiteenlopende kaarten zag navigeren, is het hier heel eenvoudig: volg de gele pijlen. Maar verder is het één en al Camino wat de klok slaat: in straatnamen, in gevels van huizen, in verkeerspaaltjes, op pijlers van bruggen, in beeldjes, in reclameborden, … Zelfs in aanwijzingsborden voor auto’s: let op voor (loslopende) pelgrims 😂, … Het moet een hele economie zijn die draait rond deze pelgrimsweg.

Voor fietsers is het een ietsje moeilijker navigeren. Er is niet altijd een rijweg voorhanden in de buurt van de Camino. Ik hoor dat (Spaanse) moutainbikende pelgrims wel eens gebruik maken van het wandelpad, tot ergernis van de gerugzakte medemens. Sinds gisteren ligt onze rijweg gewoon naast de wandelweg of moeten de stappers mee de rijweg op.

Vandaag is het fietsen op de N120, een ‘route national’ zeg maar. Biljartvlak en strak asfalt. En er zit een heerlijk harde meewind. Mijn gemiddelde snelheid lag nog nooit zo hoog!

Rond de middag word ik voorbijgefietst door een heel peloton. Een bont gezelschap oud en minder oud op de racefiets, mét bezemwagen. Ze groeten allemaal met het Spaanse ‘¡Hola!’ maar aan sommige fietstruitjes te zien zijn dit Vlamingen. Ik kan hun tempo niet volgen maar 500 meter verder nemen ze net naast de rijweg een adempauze. Ik ga er gewoon bijstaan en mag meedelen in hun drank- en eetpauze en ik krijg genoeg energierepen mee voor de rest van de dag! Het wordt een vrolijke ontmoeting met een groep fietsende kwb’ers die om de drie jaar een ‘pelgrimstocht’ doen. Ze noemen zichzelf luxepelgrims, ze hoeven enkel te fietsen. Voor hun bagage en slaapplaatsen wordt gezorgd. Ze fietsen tot 170 kilometer per dag en doen de Camino zo op exact 14 dagen!

10 kilometer verder zie ik nog een ander tafereel. Het was mij al verteld maar nu zie ik het met eigen ogen. Een bus rijdt voorbij en ik zie hem een paar honderd meter vóór mij stoppen midden op de rijweg. Van de Camino links naast de weg steken opeens een paar rugzakpelgrims over. De bagageruimte van de bus gaat open, de rugzakken gaan erin en de ‘pelgrims’ stappen op de bus. Als ik 10 kilometer verder Sahagun inrijd voor koffie, zie ik dezelfde bus opdraaien op het parkeerterrein van een hotel. Zo kan het dus blijkbaar ook 😂!

In Sahagun krijg ik een berichtje van Henk dat hij overnacht in Mansilla de las Mulas. Ik beslis om hem daar te vervoegen en moet dus wel nog een 40-tal kilometer fietsen. Maar met dit vlakke parcours is dat goed te doen!

Rit: 80 km     Totaal: 1912 km

Ik slaap (alweer) slecht en als de wekker afgaat overweeg ik om de rest van de ochtend in bed te blijven. Een uur later sleur ik mezelf uit bed om toch maar te ontbijten. En tijdens het ontbijt overtuig ik mezelf om toch maar te gaan fietsen. Rijkelijk laat om nu nog maar te vertrekken, het is ondertussen bijna half tien.

Gisteren sinds Santo Domingo het oude koninkrijk Navarra verlaten. Vanaf nu is het fietsen door Castilië en Leon. Net buiten Burgos begint de rit met een pittige klim maar de rest van de rit is overwegend vlak. Dit deel van Spanje is één grote graanvoorraad. Zover je kunt kijken, tot tegen de hellingen aan de horizon, zie je graanvelden. En de enige mensen die ik tegenkom zijn landbouwers die aan het oogsten zijn. Grote delen zijn al geoogst. Strobalen liggen al opgestapeld. Landbouwers zijn in de weer met pikdorsers en andere levensgrote machines!

Kilometer 40 ongeveer, ik ben in het dorpje Castrojeriz. Hier is voldoende slaapplaats. Als ik een halve rustdag wil nemen dan kan ik best hier halt houden. Maar ondanks de slechte start voel ik mij prima. Ik ga voor koffie en fiets gewoon verder.

Kilometer 60. Ik fiets voorbij een rustplaats voor pelgrims met zitbanken en tafels en fris bronwater in de schaduw van platanen en heb er de meest wonderlijke ontmoeting van mijn voorbije Camino. Ik ben zo gefascineerd door deze twee mensen, hij Italiaan, zij Oekraïense, dat we samen de rest van de middag doorbrengen met het delen van wat we meedragen aan eten en drinken, met het analyseren van onze en andere levens, tot de klok ongenadig laat weten dat ik nog 20 km moet fietsen vóór ik een bed kan beginnen zoeken. Het afscheid is ontroerend en het duurt nog tot na 19u eer ik onderdak vind.

Rit: 50 km     Totaal: 1832 km

Ik ben geëmotioneerd als ik het centrum van Burgos binnenrijd. Het historisch centrum is alvast overweldigend, het plein voor de kathedraal met de fiets oprijden, helemaal vanuit Gent, is echt wel bijzonder! Burgos is een mijlpaal. Nog 500 kilometer tot Compostela!

Ik heb bijzonder goed geslapen in Belorado. Ik logeerde er in ‘Casa Waslada’, een tip van Henk. Het pension wordt uitgebaat voor pelgrims door Paul en zijn Zuid-Amerikaanse vrouw. Paul komt uit Maastricht en heeft de zachtheid van een Vlaming. Hij deed en doet de Camino zelf ook en begrijpt de zielenroerselen van de pelgrim helemaal. Een attente gastheer en een prettige tafelgenoot in een heel aangenaam huis!

De rit naar Burgos kondigt zich aan als een vervolg van gisteren: verraderlijk vals plat. Het oogt mooi maar het bolt lastig.

Kilometer 12, net voorbij het dorpje Villafranca, de kilometerslange helling ‘Montes de Oca’ naar een top op 1150 meter! Bijkomende hindernis, het is de eerste warme dag sinds mijn doortocht door de Pyreneeën. Het zweet stapelt zich op onder mijn fietshelm. Maar er is nog hoop voor mij! Ik kan dan wel geen 17-jarigen bergop volgen, maar ik vind het goede ritme en pedaleer mezelf gedoseerd naar de top! Na ongeveer 1 kilometer klimmen haal ik twee ‘stevige’ IJslandse dames in met zeer goede fietsen (mountainbikes met superkleine versnellingen die ik niet heb 😢) die stappend hun fiets met bagage de berg op duwen! In het voorbijgaan vind ik nog de adem om te vragen van waar ze zijn. Het is nog 2 kilometer naar de top, dit wordt nog een lange en lastige wandeling! Maar ook zij zijn gekomen om Compostela te halen en zullen er ook in slagen. Zo kan het dus ook!

Eénmaal op de top verwacht ik een even lange afdaling maar dat blijkt voorbarig. De weg slingert zich golvend verder tot kilometer 25. Maar dan begint de pret echt: van hier tot Burgos gaat het in heel licht dalende lijn! Als beloning voor het vals plat van de voorbije dagen is het mijn beurt om vrolijk fluitend tegen bijna 30 km/u Burgos binnen te suizen! Het is nog maar net voorbij het middaguur! Ik zoek een onderdak voor de nacht en ik mag de hele middag door deze fantastische stad kuieren!